1.  Zamek Arcybiskupów Gnieźnieńskich w Uniejowie.

Adres:  ul. Zamkowa 2, 99-210 Uniejów  tel. +48 601 440 931

https://zamekwuniejowie.pl

e-mail: zamek@termyuniejow.pl

Położony na lewym brzegu Warty zamek jest jedną z nielicznych w Polsce nieprzerwanie użytkowanych średniowiecznych budowli obronnych. Zamek był częścią zamierzenia obronnego Kazimierza Wielkiego. Uniejów, wraz z Łęczycą, Kołem i Sieradzem miał bronić państwa od północy i północnego-zachodu. Przez długi czas służył jako letnia rezydencja arcybiskupów i miejsce synodów diecezjalnych oraz zjazdów duchowieństwa. W czasie wojen arcybiskupi gnieźnieńscy przechowywali w nim swój skarbiec, księgi oraz archiwa. Tu odbywały się synody diecezjalne i zjazdy duchowieństwa.

Zamek wzniesiony został w stylu gotyckim i chociaż wielokrotnie przebudowywany zachował wiele ze swego pierwotnego charakteru. Już w połowie wieku XV wzmocniono mury i dodano wieże, a następnie w wieku XVI nadano warowni pierwsze elementy rezydencjonalne. Wtedy też powstała zamkowa kaplica. W XVII wieku na zlecenie prymasów Polski zamek przekształcono w barokową siedzibę. Za rządów biskupich zamek mieścił więzienie (trzymano w Uniejowie heretyków, ale też rzeźbiarza Hansa Brandta, który nie wywiązał się ze swych zleceń na rzecz kapituły) oraz skarbiec (przeniesiono go do Uniejowa na czas wojny trzynastoletniej obawiając się być może kontrataku ze strony Krzyżaków).

Kolejne stulecia i wojny (min. potop szwedzki, wojna północna) przyniosły i zamkowi i miastu duże zniszczenia. Po II rozbiorze Polski władze pruskie przeprowadziły sekularyzację dóbr arcybiskupich. Po 1815 Uniejów znalazł się z granicach Królestwa Polskiego, a po powstaniu listopadowym wcielony został do zaboru rosyjskiego. Wtedy to dobra uniejowskie wraz z miastem i zamkiem otrzymał hrabia Karol Toll, którego rodzina była właścicielem zamku do 1918 roku. Za czasów jego syna Aleksandra nastąpiły kolejne przebudowy zamku, w którym stworzono letnią rezydencję i założono sporych rozmiarów przyzamkowy park w stylu angielskim.

Dzisiaj w Zamku mieści się elegancki hotel, restauracja i centrum konferencyjne. Dla zwiedzających otwarta jest zamkowa baszta oraz dziedziniec. 

Legenda o Białej Damie

Legenda głosi, że na zamku w Uniejowie ukryto biskupi skarb. Gdy wieść o nim dotarła do zbójów, porwali młodego sługę zamkowego. Jego narzeczona, Uniejka, obiecała zaprowadzić ich do skarbu, jeśli uwolnią ukochanego. Znając bagna, chciała zwieść zbójów na mokradła i uciec, lecz plan się nie powiódł — pochłonęły ją bagna. Od tamtej pory w okolicach Warty ma się pojawiać zjawa dziewczyny w białej sukni, spoglądającej ku zamkowi. To uniejowska Biała Dama, której imię nosi jedna z zamkowych sal 😁.

Wykuty w kamieniu pomnik Białej Damy, której legendę napisano na zamieszczonej na cokole tablicy. 

Ciekawostka: pracowity więzień

 1485 roku w Uniejowie rozegrało się głośne wydarzenie. W zamku uwięziono znanego architekta i rzeźbiarza Hansa Brandta, który nie dotrzymał terminu wykonania nagrobka św. Wojciecha na zlecenie arcybiskupa Jakuba z Sienna mimo otrzymanej zapłaty. Dlatego Brandt został zmuszony do pracy w uwięzieniu. Na złe mu to nie wyszło jego dzieło uznano za wybitnye i do dziś można je podziwiać w Gnieźnie.

Zwiedzanie Zamku

Nie ma za wiele do zwiedzania, w zasadzie tylko dwa małe pomieszczenia w podpiwniczeniu. Niemniej jednak bogato wyposażone w różnorodne przedmioty związane z historią zamku. 

Można też – a nawet trzeba – wspiąć się na wieżę. Rozciąga się z niej widok na centrum Uniejowa, dawny trakt główny wiodący do zamku oraz toczącą swe wody pod murami Wartę. Wieża ma 25 metrów wysokości i w średniowieczu była min. ciężkim więzieniem. 

Turyści indywidualni mogą kupić bilet na wieżę i do sal ekspozycyjnych. Zwiedzanie zamku dostępne jest dla wcześniej umówionych grup zorganizowanych. 

Zamkowy Hotel

Zamek jest w zasadzie w całości przeznaczony na hotel, dlatego możliwość spacerowania po korytarzach mają tylko goście hotelowi. A warto, bo zamek w Uniejowie zachował swój dworski styl, a wnętrza są urządzone tak, aby przywoływać na myśl zamkowe komnaty. Obiekt dysponuje trzema apartamentami o podwyższonym standardzie w stylu średniowiecznym oraz trzema utrzymanymi w klimacie eklektycznym. Oferta noclegowa na Zamku obejmuje również pokoje dla mniej wymagających. Są to przede wszystkim pokoje o podwyższonym standardzie i wystroju nawiązującym do epoki.

W stylowych wnętrzach uniejowskiego Zamku kazde wydarzenie nabierze szczególnego wymiary. Są tu cztery sale z pełnym wyposażeniem technicznymi audiowizualnym.

* W ramach noclegu goście mogą bezpłatnie skorzystać z kompleksu termalno-basenowego Termy Uniejów. 

https://www.facebook.com/zamekuniejow/?locale=pl_PL

Na zamku działa też restauracja Herbowa.

2. Dom Pracy Twórczej

Adres:  ul. Zamkowa 2, 99-210 Uniejów  Telefon: 601 440 581

Dom Pracy Twórczej to niezwykle kameralny i przyjazny dla turystów obiekt obok Zamku, który powstał w 2012 roku. Dysponuje 23 pokojami z prywatnymi łazienkami. Korzystają z nich uczestnicy konferencji organizowanych w Centrum Konferencyjnym, goście weselni oraz turyści, którzy przyjeżdżają do Uniejowa poszukując warunków do odpoczynku i relaksu.

Dom Pracy Twórczej jest zlokalizowany w otoczeniu bujnej zieleni uniejowskiego parku, schowany wśród XIX wiecznych drzew Hrabiny Toll, w bliskim sąsiedztwie średniowiecznego Zamku. Bliskie położenie rzeki Warty dodaje otoczeniu unikatowego charakteru. Miejsce znajdą tu dla siebie artyści i przedstawiciele środowisk twórczych, oraz wszyscy ci, dla których kontakt z Muzą nie jest obcy.

3. Park Zamkowy

Park zamkowy to teren w sąsiedztwie Term i Zamku Arcybiskupów Gnieźnieńskich założony w latach 1860-1870 przez ówczesnego właściciela zamku – Aleksandra Tolla. Utworzony w stylu angielskim nawiązuje do naturalnych ogrodów krajobrazowych. Rozciąga się na 34 ha powierzchni na lewym brzegu trasy zalewowej Warty. Z uwagi na specyficzne położenie i bardzo bogatą florę i faunę jest też miejscem do wspaniałego wypoczynku, relaksu i rehabilitacji.

W 2006 r. został zrealizowany pierwszy etap rewaloryzacji Zespołu Zamkowo-Parkowego.. W 2020 i 2021 roku park przeszedł po raz kolejny gruntowną renowację. Posadzono 60 drzew nawiązujących gatunkowo do już tu rosnących oraz odnowiono nawierzchnię alejek, „umeblowano” park za pomocą wygodnych ławek, koszy na śmieci i stojaków rowerowych, pojawiły się też klimatyczne pergole, po których pną się bluszcze.

To co wyróżnia park to jedna z największych różnorodności drzewostanu w Polsce. Około 30 zbiorowisk roślinnych, 81 taksonów drzew i krzewów oraz okazy ornitologiczne – to wszystko można podziwiać jako formę relaksu po pobycie na Termach. Te piękne okolice został docenione i włączone do form ochronny przyrody: Uniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i Natura 2000 Dolina Środkowej Warty.

Park otaczający zamek łączy historię z naturą — są tu stare drzewa, alejki spacerowe i widoki na Wartę. To miejsce, gdzie łatwo zwolnić tempo i poczuć wyjątkowy klimat uzdrowiskowego miasta.

Bulwary Nadwarciańskie

Nadrzeczne bulwary zachęcajądo spaceru wzdłuż spokojnie płynącej Warty, która w Uniejowie zachowała naturalny charakter. Place zabaw, siłownie, fontanny i szlak bosych stóp, a także punkty widokowe sprzyjają aktywnej rekreacji.

https://zamkomania.pl/uniejow.php

4. Termalny Park Linowy

Adres: ul.Zamkowa 3/5,  99-210 Uniejów, Polska
tel. 516 797 555    biuro@vattenball.pl

http://www.parklinowy-uniejow.pl/atrakcje

Park Linowy znajduje się w parku zamkowym, po prawej stronie Zamku, patrząc od fosy. Jest przy samym brzegu Warty. Niestety nie miałam okazji z niego skorzystać, ale atrakcje wydają się bardzo ciekawe i są w pięknym otoczeniu parku i rzeki Warty. 

Termalny Park Linowy oferuje następujące atrakcje:

• Cztery trasy parku linowego:

  - Mini park linowy dla dzieci od 3 roku życia

  - Trasa niska

  - Trasa średnia

  - Trasa wysoka

  Reszta atrakcji:

  • Zjazd tyrolski przez rzekę Wartę - na trasie zjazdowej znajdują się trzy zjazdy, w tym dwa nad rzeką Wartką oraz przeszkoda. Długość trasy to ponad 200 m.

  • Ścianka wspinaczkowa o powierzchni 45 m2 znajduje się na wieży startowej. Na ściance wspinaczkowej znajdują się trzy ścieżki o zróżnicowanym poziomie trudności. Auto asekuracja na ściance zabezpieczona jest profesjonalnym urządzeniem Trublue.

  • Skok wahadłowy tzw."Diabelskie wahadło" Konstrukcja oparta na 3 drewnianych palach. Zasada działania wahadła: pal startowy wyposażony we wciągarkę elektryczną służącą do podwindowania osób na wysokość 9 m. Następnie uczestnicy wpięci do trapezu połączonego linami z słupami nośnymi oddają skok.

  Park jest dla wszystkich, któzy lubią aktywny wypoczynek, nawet jeśli nie mają doświadczenia w tej formie aktywności. 

5. Most/ kładka dla pieszych nad Wartą

Wychodząc z Parku Zamkowego (przy Domu Pracy Twórczej), przechodzimy przez bramkę z biłaymi kolumna i skręcamy w lewo. Idziemy przy ogrodzeniu około 50 m i dochodzimy do mostu dla pieszych. Most jest nazywany„Kładką Miłości”. Można z niej podziwiać całą dolinę rzeki Warty To nowa kładka widokowa nad rzeką Wartą, która idealnie wpasowuje się w to miejsce i  łączy oba atrakcyjne miejsca przy rzece  zamek, termy, park i ścieżkę przyrodniczą z bulwarem przyrzecznym i miastem.…. Przeszklone balustrady, wspaniałe widoki na rzekę, zamek, rynek i plażę przy termach. 

Bardzo często szliśmy po tej kładce na spacer, podziwialiśmy piękne widoki i robiliśmy wiele zdjęć. Kładka jest dla pieszych i rowerzystów.

Na zdjęciach Zamek i Dom Pracy Twórczej w tle. 

Na zdjęciu po lewej widać w tle Termy Uniejów. Na żółto zaznaczyłam kładkę, za którą wypływają bardzo gorące wody termalne. Powiększenie tej kładki po prawej stronie. 

Za mostem widzimy rynek Uniejowa i budynki mieszkańców.

6. Napis Uniejów na kamiennym kole

Po przejściu na drugą stronę mostu widzimy zadbany trójkątny skwerek z kamiennym kołem z napisem „Uniejów”. Za nim jest mała fontanna w formie czarnej kuli. Na ścianach skarp znajdują się granitowe bloki, pełniące funkcję siedzisk. To miejsce jest symbolicznym wejściem do miasta, a całość podkreśla spokojny, małomiasteczkowy klimat i nowoczesną przestrzeń miejską. To popularne miejsce na zdjęcia, chętnie odwiedzane przez turystów.

Na zdjęciu po lewej  widok na kładkę dla pieszych i Hotel Termalny. Po prawej widok na placyk i małą czarną fontannę. 

7. Fontanna z tańczącą kulą. 

Głównym elementem placu nie jest jednak napis Uniejów, ale fontanna. Kilkutonowa fontanna – kula wykonana z granitu, która od kilku miesięcy zdobi skwer przy ul. Tureckiej jest formą sztuki kinetycznej, inspirowaną twórczością wybitnego niemieckiego architekta Christiana Tobina. Jest największą pływająca kulą w Polsce. Tańcząca kula zajmuje centralne miejsce na skwerze, który jeszcze niespełna rok temu pełnił funkcję parkingu.

Granitowa kula umieszczona w fontannie w kształcie pierścienia wiruje pod wpływem ciśnienia wody termalnej. Kula położona jest na misie w taki sposób, aby między elementami powstała niewielka szczelina, przez którą przedostaje się woda i obejmuje całą nieckę. Nadaje to lekkości kamiennej kuli, która wydaje się lekko balansować na wodzie, a ciśnienie wody sprawia, że nawet małe dziecko może podejść i powoli ją obracać. 

Podświetlenie subtelnym i ozdobnym światłem ledowym przykuwa uwagę turystów i mieszkańców. Zwłaszcza po zmroku goście przychodzą na skwer i chętnie fotografują się na tle obiektu. Po rewitalizacji, skwer dołączył do listy miejsc godnych uwagi na mapie Uniejowa, a  fontanna stała się najnowszą atrakcją uzdrowiska termalnego.

Źródło informacji: https://reporter-ntr.pl/tanczaca-kula-najwieksza-tego-typu-w-polsce

Fontanna  z kinetyczną kulą podświetleną subtelnym i ozdobnym światłem ledowym wieczorem.

Źródło: reporter-ntr, https://reporter-ntr.pl/tanczaca-kula-najwieksza-tego-typu-w-polsce,dostęp: 02.02.2026.

8. Rynek w Uniejowie.

Po zobaczeniu kuli skręcamy w lewo w ulicę Kościelnicką i idziemy pod górę brukowanym chodnikiem. Za kilka minut po prawej stronie widzimy Rynek w Uniejowie. Na skwerze pełnym drzew i zieleni, przy altance znajduje się termalna fontanna, tym razem w formie głazu, po którym spływa parująca woda geotermalna o temperaturze blisko 70 stopni.

Centralnym placem i sercem Uniejowa jest malutki czworoboczny Rynek, otoczony z trzech stron XIX wiecznymi kamieniczkami. Czwartą stronę stanowi park. Plac zachował się w niezmienionym od 700 lat średniowiecznym, regularnym urbanistycznym układzie ulic. Z każdego narożnika odchodzą  dwie ulice. Nieistniejąca zachodnia pierzeja  placu to ekfekt  zniszczeń powstałych podczas ciężkich walk we wrześniu 1939 r.

Rynek w Uniejowie to miejsce handlu, spotkań, rozmów i najważniejszych uroczystości. Liczne ławeczki sprzyjają spędzaniu tutaj wolnego czasu. Na Rynku w Uniejowie nie ma Ratusza. W centralnej części rynku widnieje pomnik upamiętniający obronę przeprawy przez Wartę z 1939 roku.

Widok na Rynek w Uniejowie z lotu ptaka. 

Źródło: poddebice, https://poddebice.naszemiasto.pl/uniejow-pokazal-swoje-walory-w-wyjatkowym-promocyjnym-filmie-miasto-podziekowalo-tworcom-zobacz-czym-chwali-sie-uzdrowisko/ar/c7p2-27873581 ,dostęp: 02.02.2026.

Małe miasto, wielka historia – Uniejów we wrześniu 1939

Na małym, zadbanym skwerze w centrum uniejowskiego rynku znajduje się pomnik upamiętniający obrońców Uniejowa i okolic w 1939 roku oraz pomordowanych przez Wehrmacht mieszkańców tych terenów. Pomnik wystawiono w 50 rocznicę wybuchu II wojny światowej.

We wrześniu 1939 roku Uniejów i okolice stały się areną zaciętych walk między Armią „Poznań” a niemiecką 8 Armią. Kluczowe znaczenie miała przeprawa mostowa, niezbędna dla polskich wojsk maszerujących w kierunku Warszawy. W dniach 6–7 września żołnierze 60 pułku piechoty skutecznie obronili most przed niemieckimi oddziałami. Do kolejnych starć doszło nocą i rankiem 10 września, gdy polska kawaleria powstrzymała wojska Wehrmachtu zmierzające pod Łęczycę. Intensywne walki w rejonie Uniejowa przyniosły znaczne straty wśród ludności cywilnej, zarówno mieszkańców miasta i okolicznych wsi, jak i uciekinierów w zachodnich części Polski. Niemieccy żołnierze dokonali kilku zbrodni wojennych.

Źródło: file:///C:/Users/Dell/Downloads/Skrwawione_miasto_Uniej%C3%B3w_i_jego_re.pdf

Rynek w Uniejowie przed Świętami Wielkanocnymi. 

9. Wieża zegarowa/dzwonnica

a wzrok szczególnie przyciąga wolnostojąca, 25-metrowa, neobarokowa dzwonnica, pełniąca funkcję zegara. 

Wieża zegarowa

Historię swoją ma, a jakże. Powstała w roku 1901 a inicjatorem budowy był długoletni proboszcz w Uniejowie ks. kan. Tomasz Bukowski. Z przekazów ustnych wynika, iż na budowę podwalin wieży użyto głazów z wioski Góry położonej nad Wartą. Na miejsce budowy były one transportowane na drewnianych płozach ciągniętych przez woły.Przed przystąpieniem do budowy naziemnej części wieży, na drewnianej jeszcze wtedy konstrukcji zawisły trzy dzwony. Następnie całość otoczono ceglanymi ścianami. W okresie II wojny światowej Niemcy dwa mniejsze dzwony zrabowali, natomiast trzeci, największy z nich – Florian został potłuczony wewnątrz dzwonnicy.

W drodze powrotnej proponujemy wejść na miejski Rynek. Znajdujące się na nim fontanny (w tym jedna z wodą termalną) na pewno zainteresują najmłodszych uczestników spaceru, co pozwoli starszym odpocząć na skwerkowych ławkach.

W Rynku można obejrzeć kolejną zabytkową budowlę – otoczoną starym, kamiennym murem, czternastowieczną kolegiatę Najświętszej Marii Panny. Brała w niej ślub Maria Konopnicka. Na jej teren wchodzimy pod odrestaurowaną 25-metrową wieżą bramną. Jak głosi legenda pomiędzy kolegiatą, a uniejowskim zamkiem, głęboko pod korytem rzeki przebiega tunel, w którym ukryte są kosztowności. Nikt jednak nie znalazł dotąd wejścia do tunelu.